ἔστ' ἦμαρ ὅτε Φοίβος πάλιν ελεύσεται καὶ ες αεί ἔσσεται


    Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων

    Μοιραστείτε
    avatar
    Διογένης
    Ζευς
    Ζευς

    Αριθμός μηνυμάτων : 182
    Ημερομηνία εγγραφής : 09/08/2011
    Ηλικία : 92

    Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων

    Δημοσίευση από Διογένης Την / Το Πεμ Αυγ 11, 2011 3:33 am



    Πρόδρομοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και αρχαιολόγος Τζόαν Μπρέτον Κόνελι

    Οι ιέρειες πρωταγωνιστούσαν ισότιμα με τους άνδρες συναδέλφους στην πλούσια θρησκευτική ζωή - μονάχα στην Αττική έχουν καταμετρηθεί 2.000 ιερά και 170 θρησκευτικές γιορτές - ασκούσαν εξουσίες και απολάμβαναν ανώτατες τιμές, υποστηρίζει η ρηξικέλευθη Αμερικανίδα καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης και αρχαιολόγος Τζόαν Μπρέτον Κόνελι, στη μελέτη της «Πορτρέτο της Ιέρειας. Γυναίκες και λατρεία στην αρχαιότητα» που θα κυκλοφορήσει την 1η Φεβρουαρίου από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Princeton. Θεωρείται δε ως βιβλίο ορόσημο, γιατί αποτελεί την πρώτη πλήρη μελέτη για τις ιέρειες στην αρχαιότητα.

    «Η θέση της ιέρειας έχει υποβαθμισθεί και έχει παρανοηθεί», λέει στα «ΝΕΑ» η Τζόαν Κόνελι και επισημαίνει μία ακραία σύμπτωση απόψεων: «Πουριτανοί βικτωριανοί, κλασικοί επιστήμονες του 19ου αιώνα, αλλά και οι μαχητικές φεμινίστριες του 20ού αιώνα συμφωνούν με μια στερεότυπη αντίληψη: Ότι η θέση της γυναίκας στην αρχαία Ελλάδα ήταν υποταγμένη και αόρατη».

    Δύο είναι τα καινούργια στοιχεία που βγάζουν από το περιθώριο την ιέρεια. Το πρώτο είναι ένα απόσπασμα χαμένης τραγωδίας του Ευριπίδη, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα και αναφέρει ρητά ότι οι γυναίκες πρωταγωνιστούν στη θρησκευτική σκηνή. Αυτό άλλωστε έδωσε το ερέθισμα στην Κόνελι να ασχοληθεί με το θέμα, όπως και το γεγονός ότι ο τραγικός ποιητής αφιέρωσε μια χαμένη τραγωδία στις «Ιέρειες».

    Το δεύτερο και κυριότερο στοιχείο είναι τα αρχαιολογικά στοιχεία. Όλος ο πλούτος των παραστάσεων σε γλυπτά, ανάγλυφα, αγγεία, οι επιγραφές, τα ψηφίσματα που συγκέντρωσε επί δύο σχεδόν δεκαετίες η Κόνελι από όλο τον αρχαίο κόσμο, την Ελλάδα, την Κάτω Ιταλία, τη Μικρά Ασία, καλύπτοντας μια χιλιετία. Από την αρχαϊκή εποχή έως τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, όταν αποκλείσθηκαν οι ιέρειες από τη λατρεία.

    Ποια είναι τα κλειδιά για να σπάσει το στερεότυπο;

    Στην αρχαιότητα κάθε θεός ή θεά είχε τους αντίστοιχους ιερείς και ιέρειες. Ίσχυε η αναλογία του ίδιου γένους που ήταν τόσο δυνατή ώστε να επιβάλει στις γυναίκες ιέρειες που ενεργούσαν σαν δημόσιοι λειτουργοί. Μπορεί η ιεροσύνη να μην άνοιγε στις γυναίκες τον δρόμο για την κοινωνική ή οικονομική ανεξαρτησία τους από την ανδρική αιγίδα, αλλά είναι βαθύτατα αληθές ότι η ιεροσύνη πρόσφερε στις γυναίκες μια μοναδική ευκαιρία να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή με ηγετικούς ρόλους, ίσους με των ανδρών. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι στην αρχαιότητα δεν ίσχυε ο κάθετος διαχωρισμός κράτος - εκκλησία, ιδιωτικό - δημόσιο, κοσμικό - θρησκευτικό αξίωμα. Αυτοί οι διαχωρισμοί είναι λανθασμένες εκ των υστέρων κατασκευές. Τα θρησκευτικά θέματα της πόλης δεν εθεωρούντο ως κάτι ξεχωριστό. Το πρώτο μέρος των συνελεύσεων του δήμου ήταν αφιερωμένο σ' αυτά.

    Ποια είναι τα νέα στοιχεία που αλλάζουν την εικόνα για τις ιέρειες;

    Τα αρχαιολογικά δεδομένα δείχνουν τις ιέρειες να παρελαύνουν περήφανα με ιδιαίτερες στολές, να μιλούν σε συνελεύσεις, να κρατούν τα κλειδιά, να έχουν σφραγίδα και να τη βάζουν σε δημόσια έγγραφα, να θεσπίζουν «ιερούς νόμους» που ίσχυαν όσο και οι νόμοι της πολιτείας, να κάνουν δωρεές. Η πόλη απένειμε στις ιέρειες ύψιστες τιμές. Χρυσά στεφάνια, τιμητικές επιγραφές και ψηφίσματα, τιμητικές θέσεις στα θέατρα και τα στάδια, ανήγειρε τα αγάλματά τους. Μετά θάνατον, τις τιμούσαν με μνημεία όπου τονιζόταν ο δημόσιος ρόλος τους, τις μνημόνευαν σε επιτύμβια.

    Υποστηρίξατε με ρηξικέλευθο άρθρο σας ότι η σκηνή της παράδοσης του Πέπλου της Αθηνάς στη ζωφόρο με την πομπή των Παναθηναίων είναι στην ουσία ανθρωποθυσία των θυγατέρων του Ερεχθέως για τη σωτηρία της πόλης και ότι ο πέπλος είναι σάβανο. Εξακολουθείτε να το πιστεύετε;

    Απολύτως. Αυτό το άρθρο είναι ακριβώς παρακλάδι της πολυετούς έρευνας που έκανα για τις ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα και άρχισε με αφορμή τη μελέτη της ιέρειας της Αθηνάς Πολιάδας που απεικονίζεται στο κέντρο της παράστασης. Είμαι ιστορικός, πιστεύω σ' αυτή την ερμηνεία που βασίζεται σε καινούργια στοιχεία φιλολογικά και αρχαιολογικά.

      Η τρέχουσα ημερομηνία/ώρα είναι Δευ Οκτ 23, 2017 12:55 am